Blog

Historia zboru

25 maja 2009 • przez • w O nas

Historia zboru w Poznaniu

„…Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego stulecia zostają zorganizowane pierwsze zbory: w Poznaniu (1895 r.)…”

Referat wygłoszony przez M. Radosha na uroczystości 100-lecia zboru w Poznaniu

Dlaczego jubileusz w roku 1995?

Nawiązałem kontakt z br. Johannesem Hartlappem z Niemiec zajmującym się historią adwentyzmu. Potwierdził autentyczność wycinka (zestawienie z roku 1895 opublikowane w „Adwentecho” z r. 1976.)  oraz poinformował mnie, że został zamieszczony w „Zionswachter” nr 1 z roku 1896. Uzyskanie dokładnej informacji o dacie założenia zboru w Poznaniu jest utrudnione, ponieważ całe archiwum adwentowe spłonęło w Hamburgu w r.1943 podczas bombardowania. Próbował znaleźć w kolejnych numerach czasopism wzmianki o obchodzonych jubileuszach – bezskutecznie. Skierował mnie do Friedensau – do br. Parusela. Ten skierował mnie do br. Schäfera, który najpierw był kolporterem, potem kierownikiem kolportażu w Polsce, a następnie pastorem. Podsumował list stwierdzeniem, że przychyla się do wniosku, że zbór istniał już w r. 1895, a jego powstanie związane było z działalnością tzw. grupy Stangowskiego.

Połowa lat 1890 – ukierunkowana praca kolporterska w protestanckich regionach Niemiec przyniosła niespodziewane rezultaty – powstały zbory – wymieniono zbór Poznań, obok Berlina, Magdeburga, Stuttgartu, Essen, Frankfurtu n/M. Zaraz też powstały w okolicach zbory siostrzane – szczególnie w Prusach Wschodnich, gdzie złożyły się okoliczności szczególne. Otóż wśród Baptystów w r.1863 wydzielił się zbór „Chrześcijańsko – Apostolski” pod kierownictwem Juliusz Stangnowskiego (nazwisko polskie!). Wpływ grupy szybko zaczął się rozszerzać od Kaliningradu na całe Prusy.

Zasady tej grupy:

  1. Święcenie biblijnej Soboty
  2. Zakaz używania alkoholu i nikotyny
  3. Zakaz związków małżeńskich z niewierzącymi
  4. Wiara w rychły powrót Jezusa – w roku 1896
  5. Nacisk na pracę ewangelizacyjną

Nauka ta dotarła aż do Nadrenii i na południe Niemiec, nawet do Ameryki. Niestety Stangnowski popadł w skrajność przypisując sobie tytuły należne tylko Jezusowi. Umiera w 1891 roku. Zaczęto rozglądać się za następcą. Wtedy w ręce jednego z członków grupy wpadł traktat „Jaki dzień święcisz i dlaczego?” z Hamburga. Nawiązano kontakt z br. Conradi, który odwiedził te zbory wiosną 1894. Już na jesieni powstał zbór złożony z 11 członków (wyłącznie wywodzących się z grupy Stangnowskiego). W 1895r. na wiosnę przyjechał tam pastor Gerhard Perk, który zbierał to, co ktoś już wcześniej zasiał. Prędzej niż gdziekolwiek indziej tam rozszerzała się ewangelia. Już w r.1903 na konferencji we Friedensau oddzielono Prusy Wsch. i Zach. od Diecezji Wschodniej i uczyniono Diecezję Pruską. W 1896 r. w Magdeburgu powstał zbór złożony z 30 członków grupy Stangnowskiego. Czy Poznań nie leży po drodze? Następnie otrzymałem list od br. Wolfganga Hartlappa, ojca Johanna, który zajmuje się archiwum adwentowym we Friedensau. Otrzymałem od niego kolejne materiały, ale żadnego dowodu na rok 1895. Przeglądał czasopisma „Zionswachter” od rocznika 1901, ale nie znalazł informacji o jubileuszu, czy założeniu zboru. Ale dotarł do br. Heinricha Lautera, który pochodzi z tych okolic i posiada pewną adwentową kronikę, z której ponoć wynika, że zbór w Poznaniu został założony w roku 1900 przez Gerharda Perka, a pierwszym pastorem był br.Jaschke. W 1905 r. pracownikiem biblijnym była kobieta – s. Rowlin.

Otrzymałem kopie stronic z czasopisma „Zionswachter” z następującymi informacjami o zborze w Poznaniu:

„Zionswachter” z kwietnia 1901 r.: Br.Wagner (przewodniczący diecezji?) w środę rano przyjechał do Poznania, a następnie do Szamotuł. Tam przemawiał wielokrotnie i odwiedzał braci. W piątek wrócił do Poznania, a w sabat 30 marca odwiedzał braterstwo w okolicach Poznania i udzielał wieczerzy. We wtorek 2 kwietnia odbył się chrzest w Poznaniu 6 osób – 5 z Szamotuł i 1 z Inowrocławia.

„Zionswachter” z 4 listopada 1901r.: Poznań posiada 100.000 mieszkańców, z czego 3/4 to Polacy – katolicy a 1/4 to Niemcy – ewangelicy. We wrześniu prowadzone były przez br.Piepera wykłady. Uczestników było niewielu, ale 4 osoby ochrzczono. Niestety 3 nowoochrzczonych przeprowadzało się od razu do Baden-Baden. W Szamotułach następnie ochrzczono 2 a w Berlinie 3 osoby i 2 wyznania baptystycznego przyjęto przez głosowanie. W następnych dniach szykowały się następne chrzty w Poznaniu, ponieważ z okolic Poznania kolejne osoby chciały przyjąć chrzest.

„Zionswachter” z 18 lipca 1910 : Br. Rockel przeniesiony został do Poznania z Torunia. W Poznaniu spotkało go dużo pracy, ponieważ brakowało braci – ale wybrano w końcu starszego zboru. Poza tym wzmacniał grupy w okolicach Poznania, uciskanych przez Polaków jak również fanatycznych Niemców. W całym okręgu było tylko 5 pracowników , w tym tylko 1 dla Polaków, wśród których praca jest dużo trudniejsza niż wśród Niemców. Mimo trudności praca posuwa się do przodu. Od 1.4.1909 do 1.5.1910 Pan pozwolił ochrzcić temu bratu 24 osoby i kolejne są już przygotowane. Szczególne ożywienie jest obecnie wśród Polaków, za co niech będą Bogu dzięki.

 

ZBÓR W POZNANIU W LATACH 1900 – 1914

Wyznawcy Chrzty
01.07.1900 15
30.06.1901 18 4
31.12.1901 17 7
31.03.1902 12 2
31.03.1903 26
30.09.1903 28
31.12.1903 22 1
31.03.1904 22
31.12.1904 16 1
31.12.1905 16
31.03.1910 59 1
31.12.1914 68 1

0 Comments